128 năm Skoda: 18 nhân vật có ảnh hưởng

Những người sáng lập: Václav Laurin (1865-1930) & Václav Klement (1868-1938)

Václav Laurin, một kỹ sư với trí tưởng tượng sáng tạo, đã hợp tác với một doanh nhân nhạy bén và có tầm nhìn xa, Václav Klement. Năm 1895, họ thành lập công ty Laurin & Klement. Kinh nghiệm và mối quan hệ tốt đẹp của họ tiếp tục mang lại lợi ích cho công ty khi nó được Škoda có trụ sở tại Pilsen mua lại vào năm 1925. Laurin và Klement vẫn là những người bạn thân cho đến cuối đời ở thị trấn Mladá Boleslav, nơi họ sống gần nhau và cũng được an táng tại nghĩa trang địa phương.

Tay đua đầu tiên: Narcis Podsedníček (1866-1932)

Narcis Podsedníček không có một tuổi thơ êm đẹp: khi còn rất nhỏ, ông đã mất cả cha lẫn mẹ. Ông trở thành thợ chế tạo dụng cụ nhưng cũng là một trong những đại diện bán hàng của thương hiệu xe đạp Slavia do nhà máy L&K sản xuất. Sau đó, từ một nhân viên của Laurin & Klement, ông vươn lên vị trí phụ trách chính.

Trong vai trò này, ông chịu trách nhiệm phát triển xe đạp và xe máy, những phương tiện mà chính ông sử dụng trên đường đua. Trong cuộc đua quốc tế đầu tiên, ông đã đại diện thành công cho thương hiệu trên một chiếc xe máy L&K, đạt thành tích ấn tượng tại cuộc đua Paris–Berlin với quãng đường 1.196 km.

Thợ rèn du hành: Václav Vondřich (1874-1943)

Người lái xe máy nổi tiếng nhất thời kỳ L&K, vốn là một thợ rèn. Trong số nhiều chiến thắng, ông từng vô địch vô địch không chính thức do Liên đoàn Xe máy Quốc tế tổ chức tại Paris vào tháng 6 năm 1906. Tại Dourdan gần Paris, Vondřich hoàn thành năm vòng đua, tổng cộng 270 km, trong thời gian chưa từng có là 3 giờ 5 phút 15 giây.

Không có gì ngạc nhiên khi nhà soạn nhạc kiêm nhạc trưởng František Kmoch sáng tác cả một điệu galop để vinh danh ông. Vondřich, biệt danh Vua chế hòa khí, người chiến thắng Dourdan hay Thợ rèn du hành, sau này trở thành người đứng đầu phòng trưng bày trung tâm của thương hiệu ở Praha.

Bá tước, cổ đông, tay đua: Saša Kolowrat (1886-1927)

Thành viên của một trong những gia đình quý tộc Séc lâu đời nhất này, dù sinh ra tại Mỹ, đã trở thành cổ đông lớn của hãng xe. Bá tước Alexander Kolowrat-Krakowský, hay còn gọi là “Saša”, được tất cả mọi người yêu mến, từ những người thợ máy cùng đồng hành lấm lem dầu mỡ khi chuẩn bị cho những chiếc xe đua, cho đến những quý tộc mà ông tư vấn để chọn mua được chiếc ô tô phù hợp. Ông cũng là người tiên phong trong ngành hàng không và điện ảnh. Ông sở hữu một xưởng phim và từng làm việc với Marlene Dietrich cùng đạo diễn Michael Curtiz.

Cha đẻ của những chiếc xe Škoda trong 30 năm: Vladimír Matouš (1896-1963)

Công bằng mà nói, không có kỹ sư nào ảnh hưởng tới sự phát triển của ô tô Škoda lâu dài như giám đốc phát triển Vladimír Matouš. Từ năm 1928, khi dây chuyền sản xuất đầu tiên được lắp đặt tại nhà máy, đến năm 1959, cả cuộc đời ông là tiếp tục hoàn thiện một quá trình phát triển lâu dài các mẫu xe Škoda có khung gầm rời, một khái niệm được duy trì từ mẫu Š 420 Standard (1933) đến Škoda 1202 (1973). Người thợ chính khiêm nhường và tỉ mỉ này được tôn trọng đến mức chỉ sau tám năm gắn bó ông được thăng chức phó giám đốc.

Sau một thời gian ngắn nghỉ ngơi sau chiến tranh và làm việc tại bộ Công nghiệp, ông trở lại Mladá Boleslav vào năm 1948 với tư cách giám đốc kỹ thuật của AZNP. Trước khi nghỉ hưu vào tháng 12 năm 1959, ông đã bắt tay sản xuất những mẫu Octavia và Felicia vốn vẫn được ưa chuộng cho đến ngày nay.

Mãi mãi về sau: František Alexander Elstner (1902-1974)

Thời trẻ là một hướng đạo sinh tài năng và sau này là giáo viên, nhưng trên hết là một nhà thám hiểm, nhà báo và người ủng hộ ô tô Škoda. Vào giữa những năm 1930, ông đã sử dụng một chiếc ô tô Popular để thực hiện những chuyến hành trình dài xuyên châu Âu và thậm chí đến Bắc, Trung và Nam Mỹ.

Bên cạnh một số bài báo và chương trình phát thanh, tác phẩm của ông còn được lưu giữ qua những cuốn sách du ký rất dễ đọc như “Return of the European” (lái xe Skoda Popular khắp Hoa Kỳ và Mexico, 1936) và “Tango Argentino” (lái xe Popular 1100 OHV tại Argentina, 1938). Ông đã thực hiện cả hai chuyến thám hiểm này cùng vợ Eva, vừa đảm nhiệm vai trò điều hướng vừa chia sẻ việc cầm lái. Năm 1959, ông đến Liên Xô trên chiếc Škoda Octavia mới.

Nhà thiết kế thân xe hiện đại: Josef Velebný (1906-1989)

Josef Velebný gia nhập Škoda lần đầu vào giữa những năm 1920, nhưng những thành tựu nổi bật nhất của ông lại gắn với thời kỳ hòa bình. Với vai trò là nhà chế tạo chính thân xe Škoda, ông đứng sau một số mốc công nghệ quan trọng: chuyển từ cấu trúc hỗn hợp bằng gỗ mạ kim loại sang thân xe hoàn toàn bằng kim loại trên khung gầm rời (1952: Škoda 1200) và bước tiến tiếp theo là thân xe hoàn toàn bằng kim loại tự chịu lực. Sau khi nghỉ hưu, Josef Velebný đóng vai trò then chốt trong việc phát triển các loại xe đặc biệt cho thị trường địa phương, từ New Zealand (Trekka), Pakistan (Skopak) đến Thổ Nhĩ Kỳ (Škoda 1202 Kamyonetleri).

Ba chàng trai từ một gia đình đam mê tốc độ: Václav Bobek + Jaroslav Bobek + Václav Bobek Junior

Thời hậu chiến, hai anh em Václav và Jaroslav Bobek cùng con trai Václav Jr là những nhân vật chủ chốt trong đội ngũ kỹ thuật của Škoda. Chẳng hạn, Václav Bobek đã tham dự giải 24 giờ Le Mans 1950 (Škoda Sport), trong khi Jaroslav Bobek trải nghiệm từ các phiên bản đua của Škoda Octavia và Škoda 1000 MB đến các phiên bản đặc biệt của Škoda 1100 OHC và monopost Công thức 3 (ông đoạt chức vô địch Tiệp Khắc năm 1966). Con trai Václav, Václav Bobek Jr, tiếp nối truyền thống gia đình khi tham gia Giải vô địch xe du lịch châu Âu năm 1970 trên chiếc sedan Škoda 100 L.

Ngôi sao Bắc Âu của mũi tên có cánh: John Haugland (*1946)

Tay đua người Na Uy John Haugland đã khoác màu áo Škoda từ năm 1967, ban đầu chỉ thi đấu tại quê nhà dưới sự quản lý của nhà nhập khẩu Na Uy. Nhưng màn trình diễn nổi bật khiến ông nhanh chóng gia nhập đội đua chính thức, nơi ông gắn bó đến năm 1990. Trong sự nghiệp, ông giành 106 chiến thắng đáng chú ý cho Škoda ở các cuộc đua quốc tế và tham dự 32 sự kiện thuộc Giải vô địch đua xe thế giới. Hầu hết chiến thắng của Haugland đến từ chiếc coupe huyền thoại Škoda 130 RS. Thành tích cao nhất của ông bao gồm vị trí thứ chín chung cuộc tại Cuộc đua Thụy Điển 1979 và ba lần vô địch Cuộc đua Barum (1976, 1979, 1980).

Nhà sáng tạo: Petr Hrdlička (*1934)

Petr Hrdlička là con trai của giám đốc Škoda trước chiến tranh Karel Hrdlička và cũng là cha của người đứng đầu bộ phận phát triển khung gầm và hệ thống truyền động hiện tại, Martin Hrdlička. Ông bắt đầu với vai trò học việc số 9809 (thợ sửa xe – thợ ô tô). Sau đó, ông được công nhận là chuyên gia về bánh răng hypoid; vào năm 1963 và 1964, ông là quản đốc cấp cao của xưởng thiết bị. Sau đó, ông làm việc tại Thụy Sĩ và Viện nghiên cứu phương tiện cơ giới ở Praha. Vào tháng 3 năm 1983, Petr Hrdlička được giao phụ trách dự án thiết kế chiếc xe dẫn động cầu trước thế hệ mới sau này trở thành Škoda Favorit. Ông cũng là cố vấn bên ngoài cho các dự án xe đa dụng nhẹ bán tải Škoda Felicia, bao gồm cả xe giải trí Felicia Fun bắt nguồn từ Favorit (1995–1997).

Nhà quản lý của thời đại mới: Ludvík Kalma (1941–1996)

Năm 1991, Škoda trở thành thương hiệu thứ tư trong hệ sinh thái Volkswagen. Chủ tịch hội đồng quản trị lúc đó là Ludvík Kalma. Trong giai đoạn 1991–1996, ông giám sát quá trình chuyển đổi thành công của Škoda từ doanh nghiệp nhà nước sang một công ty hiện đại, mang tính cạnh tranh cao. Đỉnh cao những nỗ lực của ông là Škoda Octavia, mẫu xe tầm trung đầu tiên trong lịch sử hiện đại của thương hiệu, bắt đầu được sản xuất trên dây chuyền hiện đại ở phân khu mới của nhà máy Mladá Boleslav từ năm 1996.

Giám đốc VW gốc Séc: Carl Hahn (*1926)

Người khởi xướng và kiến trúc sư chính của việc tích hợp Škoda vào Volkswagen là Giáo sư Carl Hahn, chủ tịch hội đồng quản trị của VW. Từ thế kỷ 17, tổ tiên ông sinh sống tại Nové Hrady ở Nam Bohemia, nơi Hahn tới thăm ông nội khi còn nhỏ. Trong hồi ký, ông viết về vai trò của Škoda Favorit trong việc nâng Mladá Boleslav lên tiêu chuẩn châu Âu. Ngày 22 tháng 3 năm 1991, ông tổ chức cuộc họp với ban quản lý Škoda và các đại diện chính trị cao cấp nhất; thỏa thuận tích hợp được ký vào ngày 16 tháng 4.

Người yêu xe Škoda cổ điển: Wilfried Bockelmann (1942–2017)

Wilfried Bockelmann gắn bó với Škoda từ năm 1985, khi ông giúp điều chỉnh bộ chế hòa khí cho mẫu Škoda Favorit đang được chuẩn bị. Từ năm 1995 đến 2002, kỹ thuật viên và quản lý người Đức này là trưởng bộ phận phát triển kỹ thuật tại Škoda và đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy sự phát triển kỹ thuật độc lập của thương hiệu. Ông phụ trách phát triển các mẫu Fabia và Superb, đồng thời đảm bảo nhà máy Kvasiny được giữ vững và mở rộng.

Ông đã làm việc tại nhà máy Mladá Boleslav trong 79 tháng, và sự tiến bộ lớn của thương hiệu trong thời gian đó được phản ánh qua các mẫu xe của công ty Bockelmann: bắt đầu với động cơ Felicia 1.3 lít, cuối thời gian gắn bó ông đã đồng hành cùng chiếc Superb V6.

Người tạo nên ngôn ngữ thiết kế mới: Jozef Kabaň (*1973)

Năm 2008, khi mới 35 tuổi và là cựu sinh viên Cao đẳng Nghệ thuật Hoàng gia London, Jozef Kabaň trở thành trưởng bộ phận thiết kế tại Škoda. Ông chuyển đến Škoda từ Audi, nơi từng tham gia các dự án nổi bật như Bugatti Veyron. Đội ngũ của ông tạo ra phong cách đặc trưng cho Škoda – thể hiện rõ trên thế hệ thứ ba của Fabia, Octavia và Superb – lấy cảm hứng từ pha lê Bohemia và thể hiện những giá trị cốt lõi của thương hiệu: con người, sự đơn giản và bất ngờ. Tháng 7 năm 2020, Kabaň trở thành người đứng đầu mảng thiết kế ô tô chở khách tại Volkswagen.

Chiến lược gia và chất xúc tác chuyển đổi: Bernhard Maier (*1959)

Bernhard Maier nhận chức Chủ tịch Hội đồng Quản trị Škoda vào tháng 11 năm 2015. Sau khi học nghề sửa xe và nghiên cứu quản trị kinh doanh, ông từng giữ các vai trò điều hành tại BMW và Porsche. Tại Škoda, ông thúc đẩy Chiến lược 2025: chuyển đổi điện, chuyển đổi số, dịch vụ di động mới, triển khai sản phẩm và quốc tế hóa. Dưới sự lãnh đạo của ông, Škoda ra mắt các mẫu như Kodiaq, Karoq, Kamiq và Scala, đồng thời chuẩn bị cho chiến dịch eMobility của thương hiệu, đỉnh điểm là những mẫu xe điện chuyên biệt như Enyaq iV.